İNŞAALLAH, ANTİFETÖİZM BELGESEL ARŞİVİ

HER NE KADAR GERÇEKLERİ ÖRTBAS ETMEYE ÇALIŞSANIZ DA - VARSA TABİİ - vicdanlarınızın ve HALKIN SESİNİ ASLA BASTIRAMAZSINIZ !

TDK, örtbas
isim
"Bir durumun, bir olayın duyulmamasını, yayılmamasını sağlayan önlemler almak" anlamındaki örtbas etmek ve "bir durum, bir olay duyulmamak, yayılmamak" anlamındaki örtbas olmak deyimlerinde geçer:
      "Onlar da rezaleti örtbas etmek için kızı Bursa'ya kaçırdılar." - Reşat Nuri Güntekin
      "Her türlü ayıbın örtbas olacağını sandığı bir uzak diyara alıp götürmüştür." - Yakup Kadri Karaosmanoğlu

İNŞAALLAH GÖRMEK İSTEDİKTEN SONRA HER TARAF BİLGİ VE BELGE DOLU.

   Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın (ABAD) kararlarını dikkatlice incelerseniz; kamuyu oluşturan bireylerin, kendi tarihini gerçeğe uygun olarak doğru şekilde bilme ve ait olduğu devleti ilgilendiren ulusal ve uluslararası boyutlarda, özellikle devlet yetkililerinin ( başkalarınca bilinen veya bilinmeyen sebeplerden kaynaklı ) bilerek, bilmeyerek ya da umursamayıp HIRS GÖSTEREREK kendilerinin, makamlarının, aile fertlerinin, akrabalarının, tanıdıklarının,.. vs. menfaatlerini ÖNCELEMEK SÛRETİYLE zaafiyet gösterdiği MİLLÎ GÜVENLİKLE BAĞDAŞAN ileride gerçekleşmesi muhtemel riskli, tehlikeli,.. vs. durumlara karşı tedbir alma kapsamında, bilgi dağıtma hakkının önüne geçme yetki ve salâhiyetinizin olmadığını da anlarsınız.
   BUNLARLA BİRLİKTE MİLLÎ GÜVENLİĞİMİZİ ZORA SOKAN, TEHLİKEYE DÜŞÜREN BİR SUÇA VEYA SUÇLARA TANIK OLDUĞUNDA, HER BİR VATANDAŞIMIZIN; SUÇÜSTÜ YAKALAMA VE GEREKLİ TEDBİRLERİ ALDIKTAN SONRA DURUMU VE SUÇLUYU, SUÇLULARI VEYA SUÇA DOĞRUDAN YA DA DOLAYLI OLARAK İŞTİRAK EDENLERİ, SUÇ UNSURLARINI, SUÇ DELİLLERİNİ, VS. DEVLETİMİZİN İLGİLİ GÜVENİLİR BİRİM YA DA YETKİLİ KİŞİLERİNE TESLİM ETME HAKKI; YİNE VATANDAŞLARIMIZIN, YARGILAMA SİSTEMİ, BİLİNEN VEYA BİLİNMEYEN SEBEPLERDEN DOLAYI, OLMASI GEREKTİĞİ GİBİ DÜZGÜN İŞLETİLMEDİĞİNDE, BU TUTARSIZLIKLARI, YARGININ VE DEVLETİN ESAS SAHİBİ OLAN MİLLETİN, KAMUNUN VİCDANINA BIRAKMAYA, DUYURMAYA VE EN ÖNEMLİSİ DE ALLAH'A CELLE CELÂLUHU HAVALE ETMEYE HAKKI VARDIR.
---

İNŞAALLAH; HAKİKAT HER ZAMAN GÜN IŞIĞINA ÇIKMAK İÇİN BİR YOL BULUR.

HİÇBİR ZAMAN HER ŞEY TAM ANLAMIYLA KONUŞULAMAZ. BAZILARI HAKİKATTEN HEP KAÇIYOR.

ESİN KAYNAĞI : DİYANET TV, BELGESEL KUŞAĞI, KAYIP ZAMANLAR )
---

DEVLET OLARAK NE KADAR KANÛNÎ DÜZENLEMELER YAPARSANIZ YAPIN, DÜZEN BOZUCULARIN ( İNŞAALLAH ) TEKNİK VE FİZÎKÎ TAKİBİNİN YANI SIRA, PİYASADA SAHAYA İNİP DENETİMLER YAPILMAZSA İSTENEN İDEAL KAMU DÜZENİNİN SAĞLANMASI VE SAĞLAM BİR DEVLET YAPISININ KORUNMASI, GELİŞİMCİ SÜREKLİLİĞİ, SAĞLAM - SARSILMAZ EKONOMİ SİSTEMİ,.. VS. ZORDUR..

( ESİN KAYNAĞI : ULUSAL RADYO )

--

--

--

--

İNŞAALLAH, ANTİFETÖİZM BELGESEL ARŞİVİ

AKLIMA ( ramazan ezin-in aklına ) GELEN SORULAR :

* fetö şerefsizine geçmiş zamanlarda NEDEN ENGEL OLMADINIZ ?

* 1978 YILININ EYLÜLÜNÜN 1-İNDE; BİZİ YARGILATAN cumhuriyet savcıları, biraz kendinizden bahseder misiniz ?

* sizler o sıralarda nerelerdeydiniz ?

* NİÇİN, fetöşşeytanları ile ilgili İRTİBATI VEYA İLTİSAKI AYAN BEYAN ORTADA OLDUĞU HUSUSU HERKESÇE MÂLUM OLDUĞU HÂLDE, deve kuşları gibi başlarını toprağa gömdüklerinde geri yanlarının açıkta kaldığını bile anlamaktan ÂCİZ sus pus OLANLARA değil de TANIKLIK YAPANLARA ODAKLANILIYOR, ONU ANLAYAMADIM ?

* İZMİR BORNOVA-DA, NİÇİN DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA BAĞLI CAMİLERDE m. fetullah gülen itine GÖREV YAPTIRDINIZ VE ona DİYANET ELİYLE DEVLETİMİZİN EMEKLİ MAAŞINI VERDİRDİNİZ ?

* NİÇİN o pisliğin, HALKA AÇIK CAMİLERDE VAAZ KİSVESİ ALTINDA ZEHİRLER AKITMASINA, YAYMASINA FIRSAT VERDİNİZ ?

* GERİYE DÖNÜK YARGILAMA YAPILACAKSA BUNA DAHA ESKİLERDEN BAŞLAYALIM İSTERSENİZ, DAHA ÂDİL BİR YARGILAMA OLUR DİYE DÜŞÜNÜYORUM. / RAMAZAN EZİN / AFYONKARAHİSAR

feto-pdy-diyanet-01Eylul1978-iliskileri-izmir-Bornova-1

--

--

--

İNŞAALLAH, ANTİFETÖİZM BELGESEL ARŞİVİ

AKLIMA ( ramazan ezin-in aklına ) GELEN SORULAR :

* fetö şerefsizine geçmiş zamanlarda NEDEN ENGEL OLMADINIZ ?
* 2014 - 2015 EĞİTİM ÖĞRETİM DÖNEMİNDE ; BİZİ YARGILATAN cumhuriyet savcıları, biraz kendinizden bahseder misiniz ?
* sizler o sıralarda nerelerdeydiniz ?

* GERÇEKTEN DE fetöşşeytanı şerefsizlere engel OLAMAYACAK KADAR ÂCİZ DURUMDA MIYDINIZ ?

* NİÇİN ÖĞRETMENLERİ KANDIRMALARINA MÜSAADE ETTİNİZ ?

* o pisliklerin sendikası BU ÜLKEMİZİN 14 İLİNDE NİYE AÇILDI, OLABİLECEKLERİ ÖNGÖREMEYECEK KADAR BASÎRETSİZ MİYDİNİZ ?

--

--

--

 

ALLAH CELLE CELÂLUHU RIZASI İÇİN EĞER AMACINIZ GERÇEKTEN BU ÜLKEDE fetö şerefsizlerinin kökünü KAZIMAKSA, BU SİTEDE YER VERİLEN BELGESELLERDEKİ ( BUNLAR GİZLİ VEYA ERİŞİLMESİ ZOR VE ÖZEL BİLGİ VE BELGELER DEĞİLDİR, BUNLAR TÜRKİYE VE DÜNYA TOPLUMUNUN GÖZÜ ÖNÜNDE OLAN ŞEYLERDİR, O KADAR KÖR DEĞİLİZ / RAMAZAN EZİN / AFYONKARAHİSAR ) VEYA ŞU FOTOĞRAFLARDA BOY BOY POZ VEREN AMCALARA, TEYZELERE, İNSANLARA DA uğramadıysanız Bİ UĞRAYIN, KAPILARINI Bİ ÇALIN, BELKİ - fetö talimatına uyup susmayı tercih etmiyorlarsa - fetö terör örgütü ile ilgili bi bildikleri vardır MUTLAKA, ANLATIRLAR, ALLAH'A CELLE CELÂLUHU, DEVLETİMİZ'E, MİLLETİMİZ'E, VATANIMIZ'A, BAYRAĞIMIZ'A, 15 TEMMUZ ŞEHİTLERİMİZ'E ZERRE KADAR SAYGILARI VARSA VE EĞER, KORKMUYORLARSA TABİİ.

 

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

BİZİ YARGILATAN cumhuriyet savcıları, gördünüz mü bakın aşağıda, terör elebaşı BAŞ fetöşşeytanının, o fetullah denen YARATIĞIN ismini, TAM DA UYGUN aids gününe denk getirmiş örgütün sendikadaki maşaları, herhalde fetö şerefsizine bi gönderme yapmışlar burda !

--

--

--

--

--

--

--

--

--

--

BİZİ yargılatan cumhuriyet savcıları, 16 Şubat 2006-da, BENİ ( RAMAZAN EZİN-İ ) DEĞERLENDİRMEYE GELEN İLKÖĞRETİM MÜFETTİŞLERİNE Bİ SORAR MISINIZ, o, Mersin - Erdemli-deki, fetöşşeytanlarının kolejini, O GÜN, NİYE KAPATMAMIŞLAR ?

--

AŞAĞIDA, fetöşşeytanlarının, eğitim ayağındaki maşalarının, öğrenci değerlendirme ölçekleri örneği VAR, BUNU DA sorar mısınız, KONYA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜNE, HATIRLADIĞIM KADARIYLA 2002 - Lİ, 2003 - LÜ YILLARDI, TÜRKİYE GENELİ, fetöşşeytanlarının kolejlerinin, il merkezlerinde, bölge eğitim zümre toplantıları yapılıyordu, O DÖNEMLERDE fetö kolejlerini NİYE KAPATMAMIŞLAR ? SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARIMIZDA, fetö kolejlerinde çalışan personellerin kimlik ve erişim bilgilerinin mevcut olması lâzım, EĞER YAPILMADIYSA, o şahıslara tek tek ulaşılıp fetö terör örgütü hakkında tanıklık ifadelerinin alınması faydalı olur.

--

AŞAĞIDAKİ ÖRNEK GÖSTERİMLER : AĞIR CEZA MAHKEMESİ-NE VERDİĞİM BEYANLARIMDA DA OLDUĞU ÜZERE; ELHAMDÜLİLLAH, BİZİM, FAİZSİZ İSLÂMİ FİNANS SİSTEMİNE İLGİMİZ ( paramız ÇOK OLMASA DA TASARRUFA MERAKLI OLDUĞUMUZDAN ARAŞTIRIYORDUK ) , 27 TEMMUZ 1998 TARİHLERİNDE, fetöşşeytanlarının asya finans-ından, bank asyası-ndan ÖNCE DE VARDI.

--

--

--

--

--

fetöşşeytanı şerefsizler, böyle şeyleri paylaşmama çok BOZULUYORLAR.

--

--

İNŞAALLAH, ANTİFETÖİZM BELGESEL ARŞİVİ

--

--

--

--

--

İNŞAALLAH, ANTİFETÖİZM BELGESEL ARŞİVİ

--

--

--

İNŞAALLAH, ANTİFETÖİZM BELGESEL ARŞİVİ

--

--

--

--

--

--

İNŞAALLAH, ANTİFETÖİZM BELGESEL ARŞİVİ

*x.com/Ramazan_Ezin/status/1766738919259779263
ELHAMDÜLİLLAH.İYİ Kİ VAR ULUSAL KANAL AİLESİ @ulusalkanal @AydinlikGazete @BeyhanKorkman @ulusalcomtr @UlusalArsiv @ulusal_kitap
. TEŞEKKÜRLER SİZE YAYINLARINIZ İÇİN, ELİNİZE, EMEĞİNİZE, YÜREĞİNİZE SAĞLIK. DÜRÜST, GÜVENİLİR, * EN ÖNEMLİSİ DE * CESUR OLARAK İŞ YAPMAK HERKESİN HARCI DEĞİL ÇÜNKÜ ! ÖÖ 11:12, 10 Mar 2024, 111 Görüntülenme
---
*x.com/Ramazan_Ezin/status/1764938423209426979
SİYASET ALANINDA İNSANLARI ÇOK İYİ TANIMIYORUM; MEDYADAN TAKİP ETTİĞİM KADARIYLA VEYA TELEVİZYONLARDAN İZLEDİĞİM KADAR BİLİYORUM. FAKAT fetö konusu beni YAKINDAN İLGİLENDİRİYOR! DAVALARIMIZ VAR ÇÜNKÜ! AYDINLIK CAMİASININ; 1999 YILI OCAK AYINDA, fetö tehlikesini SEZEBİLMESİ ÇOK ÖNEMLİ! ÖÖ 11:58, 5 Mar 2024, 67 Görüntülenme
---
*x.com/Ramazan_Ezin/status/1764919828127613340
akp @Akparti , YE OY VERMİYORUM; ÇÜNKÜ EŞİMİ @EzinSenay , ÖĞRETMENLİKTEN 672. khk İLE İHRAÇ ETTİ. ohal komisyonu ve Ankara 22. idare mahkemesi de davamızı reddetti, gerekçe : 17 - 25 aralık öncesi katıldığımız fetö sohbeti. Cumhur İttifakını destekliyordum; artık, İnşaAllah @Vatan_Partisi 'ne OYUM! ÖÖ 10:44, 5 Mar 2024 166 Görüntülenme
---
*x.com/Ramazan_Ezin/status/1730503518316847160
#İnşaAllah; #İslâm'ın ve #Cumhur_İttifakı'nın ( #Allah'ın { Celle Celaluhu } Rızasını, #Devlet, #Millet, #Vatan, #Bayrak, #İslâm, #Ümmet değil de kendi nefislerini, makam ve paralarını düşünerek #Cumhur_İttifakı'na yanaşanlar HARİÇ ! ) karşısında olanlar, Dünya'da da, Âhiret'te de kaybedecekler.. ÖÖ 11:26, 1 Ara 2023 66 Görüntülenme
---
*x.com/Ramazan_Ezin/status/1636123759147905024
Sayın Bakanımız, 13 Ocak 2017'de Burdur'dan Cimer'e fetöşşeytanlarının bankasya ATMsi kaldırılabilir mi, diye yazmıştım, Allah ( C . C . ) Razı Olsun, galiba yazı size ulaştırılmış, kısa sürede kaldırdılar o günlerde. ohal komisyonu ve Ankara 22. idare mahkemesi ise feto tanığıyız diye UĞRAŞIYOR! ÖÖ 12:54, 16 Mar 2023, 194 Görüntülenme
---
*x.com/Ramazan_Ezin/status/1620027641628868609
SAYIN VEKİLİMİZ, BİR DURUMU ARZ ETMEK İSTERİM; EŞİM ŞENAY EZİN ÖĞRETMENLİKTEN İHRAÇ EDİLDİ, YALNIZ ELHAMDÜLİLLAH HAKKINDA BURDUR AĞIR CEZA MAHKEMESİNCE BERAAT KARARI VERİLDİ, DURUMUMUZA RAĞMEN, ÖNCEDEN OHAL KOMİSYONU, ŞİMDİ DE ANKARA 22. İDARE MAHKEMESİ İSE BİZE HAKSIZLIK ETTİ ! ÖS 2:54, 30 Oca 2023, 341 Görüntülenme
---
*x.com/Ramazan_Ezin/status/1632720335719079938
SAYIN VEKİLİMİZ, DEVLETİMİZ, MİLLETİMİZ, VATANIMIZ, BAYRAĞIMIZ'LA İLGİLİ ÖNEMLİ KARARLARINIZDA, 15 TEMMUZ'UN HEMEN SONRASINDA KURULAN OHAL KOMİSYONU ÜYELERİNE, BENCE FAZLA GÜVENMEMELİYİZ, HER ŞEYİN DOĞRUSUNU ALLAH ( C . C . ) BİLİR, FETO TANIKLARI İLE UĞRAŞIYORLAR ÇÜNKÜ!.. ÖS 3:30, 6 Mar 2023, 200 Görüntülenme
---
*x.com/Ramazan_Ezin/status/1670440916300054529
#İNŞAALLAH; İDARE MAHKEMELERİNDEKİ ( 17 - 25 ARALIK ÖNCESİ KATILDIĞIMIZ fetö sohbetlerini, fetö TANIKLIĞI YAPTIK DİYE, MİLLÎ EĞİTİM ÖĞRETMENLİĞİNE DÖNDÜRÜLMEMEYE GEREKÇE GÖSTEREN ) fetöşşeytanı yargı mensuplarına da İŞLEMLER YAPILIYORDUR. SIKINTI YOK ! İNŞAALLAH SABREDİYORUZ, TANIKLIĞA DEVAM ! ÖS 5:38, 18 Haz 2023, 276 Görüntülenme
---
*x.com/Ramazan_Ezin/status/1719631100962652384
AFYON MERKEZDE; SÖZLEŞME SÜRESİ BİTMEDEN İŞTEN ÇIKARMAK İÇİN BANA İSTİFA DİLEKÇESİ İMZALATMAYI TEKLİF EDEN mustafa aladaşın kurumu vefa özel eğitim ve AYNI İLDE mustafanın kankası özel can yetkin rehabilitasyon, MÜSTAKİL BİNADA EĞİTİM VERMİYORLAR, BİRLEŞİK BİNANIN ALT KATINDALAR ? ! ÖÖ 11:22, 1 Kas 2023, 658 Görüntülenme
---

İNŞAALLAH, ANTİFETÖİZM BELGESEL ARŞİVİ

---
belgesel, TDK
1. sıfat Belge niteliği taşıyan; dokümanter:
      "Televizyon spikeri bu belgesel yayın boyunca hayli .. ( konuştu ) .

2. isim Belge niteliği taşıyan film veya televizyon programı; dokümanter.
---
Antifetöizm Belgeseli

ramazanezin.com/arsiv

Yil-2006-fetosseytanlarinin-bazilarimizi-kandirdigi-donemler-1-15083

YIL : 2006 ; fetöşşeytanlarının, bâzılarımızı kandırdığı dönemler - 1 - 2

---

2006 YILINDA İSTANBUL'DA ; TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİMİZİN DEVLET YAPILANMASI BÜNYESİNDE BULUNAN; KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI, MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI, TİKA ( Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı ) , TURKSOY ( Yönetim merkezi Ankara, Türkiye OLAN, 1993 yılında, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Türkiye Cumhuriyeti Kültür Bakanları tarafından imzalanan anlaşmayla kurulan Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı ) , İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ, ATAM ( Kültür ve Turizm Bakanlığıyla ilgilendirilen ve Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu çatısı altında KURULAN Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı ) , Türk Dili Tetkik Cemiyeti adıyla 12 Temmuz 1932’de Atatürk’ün talimatıyla kurulan, 1982’de kabul edilen ve şu anda da yürürlükte olan Anayasa ile bir Anayasa kuruluşu olan Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu çatısı altına alınan TÜRK DİL KURUMU, YİNE 82 ANAYASASI İLE AYNI ÇATI ALTINA ALINAN VE Ülkemizde bizzat Atatürk’ün direktifleriyle kurulan kurumların başında gelen TÜRK TARİH KURUMU, BUNLARIN YANINDA ÖZEL KURULUŞLAR ARASINDA SAYILAN; aytaç, BANK ASYA, EVYAP, genpa, ÜLKER, Zambak YAYINLARI, COLIN'S, Kalebodur, DiLSET, Graniser Seramik, ROMANSON, SUBARU, UĞUR MONDIAL UĞUR ŞİRKETLER GRUP KATKILARIYLA HAZIRLANAN VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI TARAFINDAN - ACU 0124612 - ETİKET KODUYLA PROMOSYON OLARAK fetö kurumlarına DAĞITILAN BU BELGESELDE; fetö terör örgütünün, fetullahçı terör yapılanmasının, TERÖRİST fetöşşeytanlarının, TÜRKİYE TARİHİMİZİN YAKIN GEÇMİŞİNDE, NASIL VİTRİNE OYNADIKLARINI, bâzı bürokratların, bâzı bürokrat veya ünlülerin ailelerinin ve halkımızın bir kısmının GÖZLERİNİ, EN BAŞTA TÜRKÇE DİLİ DEĞERİMİZ GİBİ VE DAHA BAŞKA HANGİ ARGÜMANLARI KULLANARAK, SABOTE EDEREK, SUİSTİMAL EDEREK VE NASIL BOYADIKLARINI, İNSANLARIMIZ NASIL KANDIRDIKLARINI KISMEN GÖREBİLİYORUZ. ALLÂH-U A'LEM ( ALLAH { CELLE CELÂLUHU } HER ŞEYİN EN DOĞRUSUNU, EN İYİSİNİ, EN GÜZELİNİ, EN HAYIRLISINI BİLİR ) fetöşşeytanları ve fetöşşeytanlarının GÖZ BOYAMA, İNSAN KANDIRMA YÖNTEM VE TAKTİKLERİ BU KADARLA DA SINIRLI DEĞİLDİR ELBETTE, MAALESEF BİTMİYORLAR, birer BUKALEMUN GİBİ GELECEKTE DE BİRÇOK KILIĞA girip İNSANLIĞI KANDIRMA POTANSİYELİNE SAHİPTİRLER, İNŞAALLAH bu terör örgütüne KARŞI DİKKATLİ OLALIM!

---

*aydinlik.com.tr/haber/hande-firat-acikladi-aydinlik-fetoyu-sayfa-sayfa-yazmisti-455102
GÜNDEM
Hande Fırat açıkladı: Aydınlık FETÖ'yü sayfa sayfa yazmıştı
CNN Türk'te yayınlanan programda konuşan Gazeteci Hande Fırat, 1999 yılında Aydınlık'ın Emniyet'teki FETÖ tehlikesini sayfa sayfa yazdığını hatırlattı. Fırat 'Kimse kılını kıpırdatmadı' dedi.
Yayınlanma: 21 Şubat 2024, 19:40
Güncellenme: 21 Şubat 2024, 20:05
Hande Fırat açıkladı: Aydınlık FETÖ'yü sayfa sayfa yazmıştı
HABER MERKEZİ
CNN Türk'teki Gece Görüşü programında FETÖ tartışması yaşandı. Programın moderatörü Hande Fırat, Aydınlık'ın yıllardır FETÖ ile nasıl mücadele ettiğini gözler önüne serdi.
Fethullahçı Terör Örgütü'nün kurumları ele geçirmesi 99 yılı Milli Güvenlik Kurulu toplantısında dahil gündeme geldiğini kaydeden Hande Fırat “1999 yılında polis raporları Osman Ak ve Cevdet Saral başta olmak üzere tıkır tıkır yazdılar. Yakın vade, orta vade, uzun vade diye” ifadelerini kullandı.
'AYDINLIK YAZDI KİMSE KILINI KIPIRDATMADI'
“Önce Emniyet ele geçirildi, sonra yargı en son Türk Silahlı Kuvvetleri ele geçirildi” diyen Fırat şöyle devam etti: “TSK'ya gelene kadar zaten emniyet ve yargı ele geçirilmişti, üçüncü aşamanın TSK olduğu zaten o raporlarda yazıyordu. Aydınlık o zaman dergiydi. Sayfa sayfa yayımladı. Kimse kılını kıpırdatmadı. Yani bir hata varsa bu yıllara yayılmış, en başından o raporları görmek istemeyenler ya da ciddiye almayanlara özgüdür. Ben Fethullah Gülen'i Ankara'dayken törende gördüm. Yanında Demirel ve Tansu Çiller oturuyordu. Mikrofon uzatılıyordu Gülen'e.”
---
*youtube.com/watch?v=5I5KsR03TAQ
41.261 görüntüleme 17 Ocak 2019
#Elhamdülillah.. Nurettin Veren 2004 yılında FETÖ'yü fetö gerçeklerini ( fethullahçı örgütlenmeyi) Ulusal Kanal'a anlatmıştı
Örgütü kuran- ve yöneten isimler
28 Şubat sürecinde Fethullah Gülen neden ABD'ye kaçtı?
Kaçmasına kimler yardımcı oldu
Medya ve finans yapılanmasındaki isimler
Devlet içindeki örgütlenmesi
Siyasi destekçileri
Ulusal Kanal adına Aytunç Erkin'in Nurettin veren ( Fethullah Gülen'in başmuavini) ile yaptığı tarihi röportaj
---
28 Şubat 1997 post modern darbe vakasından sonraki dönemde Fetullah Gülen yurt dışına kaçarak Amerika'nın Pensilvanya eyaletine yerleşmiş ve örgütünü buradan yönetmeye başlamıştır. Örgüt ele başı Fetullah GÜLEN Amerika'ya yerleştikten sonra örgütün söylemini değiştirmeye başlamış, örgüt amacına, ideolojisine ve yöntemlerine ilişkin küresel ifadeler kullanmaya başlamıştır. Türkiye'deki milliyetçi, devletçi anlayış yerine, dinler arası diyalog; vatan kavramı yerine bir takım dini sembollerle ifade edilen seyyar vatan ve insan hakları kavramı etrafında küreselleşme konseptine uygun yeni bir söylem geliştirerek örgütün küresel bir örgüt olmasına yönelik çalışmalar yaptırmaya başlamıştır.Bu çalışmaların sonucu olarak da FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü 1990'lı yıllardan itibaren yurt dışına açılmış ve hızlı bir büyüme ile kısa sayılacak bir zaman dilimi içerisinde, dünya genelinde birçok ülkede faaliyet gösterir hale gelmiştir. 2007 yılından sonra siyasi gelişmeler ile birlikte uygun ortamı da kullanarak örgütlenmesini tamamlamış, güç dengesini lehine çevirmiş ve operasyon hünerini ortaya koymuştur. Ergenekon, Balyoz, Şike ve benzeri isimli operasyonlar ile suçlu suçsuz ayrımı yapmadan örgütün önüne engel olabilecek potansiyele sahip herkesi devletin kadrolarından tasfiye işlemine başlamıştır.2007 yılından sonra FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü Devletin kadrolarına açıktan sızmaya başlamış, 2007-2010 yılları arasında başta önemli siyasiler, bürokratlar, iş adamları olmak üzere binlerce kişi hakkında usülsüz dinlemeler yapılmıştır.Usulsüz dinlemelerde ele geçirilen kişilerin özel hayatlarına ilişkin bilgiler şantaj ve tehdit aracı olarak kullanılmaya başlanmıştır.Bu dönemde örgüt bu şantaj ve tehdit ile birçok iş adamı ve bürokrattan örgüte menfaat temin etmiştir.2010 YILINDA yapılan Anayasa değişikliği ile birlikte örgüt devlet içindeki gücünü çok ileri seviyeye taşımıştır.Bu dönemden sonra, 2013 YILINDA onlarca vatandaşımızın hayatını kaybettiği, yüzlercesinin ise yaralandığı halk arasında Gezi Parkı olarak bilinen eylemlerde, FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü kendisine ait olan basın ve yayın organlarında Türkiye Cumhuriyeti devleti ve hükümeti aleyhine bu eylemlere destek vermişlerdir.Toplumda 17-25 aralık darbe girişimi olarak bilinen ve siyasi iradeye yapılan operasyonlarda FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü, yargı ayağında bulunan savcıları ve hakimleri ile hükümeti devirmek amacıyla yargı üzerinden darbe girişiminde bulunmuştur. Sonrasında Mili Güvenlik Kurulunda kendisini Cemaat olarak adlandırılan yapının legal görünümlü illegal bir TERÖR ÖRGÜTÜ OLDUĞU KABUL EDİLMİŞTİR. FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü 17-25 darbe girişiminde başarısız olmasına rağmen pes etmemiş eylemlerine devam etmiştir. 17-25 ARALIK 2013 darbe girişimi ve SONRASINDA Milli Güvenlik Kurulu tarafından BU ÖRGÜT TERÖR ÖRGÜTÜ OLARAK İLAN EDİLMİŞTİR.
---

ELHAMDÜLİLLAH - ARŞİV

( Kaynak : TDK, *sozluk.gov.tr, *sozluk.adalet.gov.tr )
adalet
(ada:let), Arapça ʿadālet
1. isim Hak ve hukuka uygunluk, hakkı gözetme:
      "Hiçbir kuvvet beni adaletin tecellisi için çalışmaktan menedemeyecektir." - Nâzım Hikmet

2. isim Yasalarla sahip olunan hakların herkes tarafından kullanılmasının sağlanması; türe.

3. isim Bu işi uygulayan, yerine getiren devlet kuruluşları:
      Suçlular adaletin pençesinden kurtulamazlar.

4. isim Herkese kendine uygun düşeni, kendi hakkı olanı verme:
      "Germiyan'da Süleyman Şah'ımız adaletle hüküm sürer." - Feridun Fazıl Tülbentçi

---

Adalet: Haklılık; hakka uygunluk

---

Kanun: Anayasanın yetkili kıldığı organ tarafından bir şekilde ve bu ad altında tespit edilmiş bulunangenel, sürekli ve soyut hukuk kurallarıdır.

---

Kamu Yararı: Kamunun, ulusal birliğin ve devletin gereksinimleriyle ilgili ve bunlara uygun olan durum.

---

Kamu hukuku: Devletin örgütlenmesi, faaliyetleri, yetki ve görevleri ile devletle kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk dalı.

---

Kamu hakları: Şahıslar ile devlet arasındaki ilişkiyi düzenleyen hukuk kurallarından, yani kamu hukukundan doğan haklardır.

---

Kamu düzeni: Bir ülkedeki kurum ve kuralların, devletin güvenliğini, kamu hizmetlerinin iyi işlemesini ve bireyler arasındaki ilişkilerde huzuru, hukuk ve ahlak kurallarına uygunluğu sağlamasıyla oluşan düzen.

---

Vatandaşlık: Bir hakiki şahsı bir devlete bağlayan hukuki bağdır.

---

Kanun hükmünde kararnameler: TBMM' nin bir kanunla yetki vermesi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından belli konuları düzenlemek amacıyla çıkarılan yazılı hukuk kurallarıdır.

---

Emsal: Benzer, eş, denk, "Emsal teşkil etmek" mesela, misal (örnek) kökünden gelir. anlamı (manası) başka davalara, olaylara, vukuatlara örnek, denk veya benzeri alınıp etüd taslak veya baz alınabilecek türden olabilecek herşey hukuki terim kapsamında.

---

Akamet: Neticesizlik, kısırlık, sonuç alınmama.

---

Adem-i vüsuk: Gercek olmamak

---

sosyal adalet
isim
Toplumun değişik kesimlerinde hayat standardı, gelir düzeyi vb. birtakım ölçülerin fırsat eşitliği çerçevesinde dikkate alınmasıyla sosyal alanda sağlanan denge durumu:
      "Anayasamız sosyal devlet, sosyal adalet temel ilkelerine dayanıyor." - Necati Cumalı

---

adalet dağıtmak
kanunların saydığı hakları sahiplerine vermek:
      "Pek uzun ömürlü oldu. Pek çok seneler adalet dağıttı." - Reşat Genç

---

adaletine sığınmak
birinden anlayış, hoşgörü, yakınlık beklemek:
      "Allah’ın ( CELLE CELÂLUHU ) adaletine sığındı ve kendisinden zorla alınan şampiyonluğu söke söke geri aldı." - Sevgi Başman

---

adalet kapısı
isim, mecaz
Hak ve hukukun aranacağı yer:
      "Memlekette bir mahkeme, bir adalet kapısı var." - Yakup Kadri Karaosmanoğlu

 

Kaynak: *tihek.gov.tr/kategori/pages/Ayrimcilikla-Mucadele-ve-Esitlik

TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU - TİHEK

Ayrımcılıkla Mücadele ve Eşitlik
1. Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı Nedir?

Temeli “insan onuru” kavramına dayanan eşitlik ilkesi, Anayasamızın 10. maddesinde düzenlenmiş yasama, yürütme ve yargı organları olmak üzere devletin tümüne hâkim olan ilkelerin başında gelmektedir. Bununla birlikte, eşitlik ilkesi birçok uluslararası ve ulusal metinlerde de kendine yer bulmuş evrensel bir ilkedir. Anayasamızın 10. maddesine göre “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.(…)“. Çoğu zaman birbiri yerine ve aynı şeyi ifade etmek için kullanılan eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı, aynı ve benzer durumdaki kişiler için aynı muamelede bulunmayı, aynı durum ve koşullar altında olmayanlar için ise farklı muamelede bulunmayı ifade etmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), ayrımcılığı, objektif ve makul bir neden olmaksızın, aynı durumdaki kişilere farklı muamelede bulunmak olarak tanımlanmıştır (Willis v. Birleşik Krallık, para. 48, Okpisz v. Almanya, para. 33). Farklı muamelenin objektif ve makul bir nedene dayanması hususu ise AİHM tarafından belirli kriterler çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bu durumda AİHM, söz konusu meşruluğun varlığını ilk olarak, demokratik bir toplumda geçerli olan ilkeleri göz önüne alarak söz konusu tedbirin amacı ile etkileri arasındaki ilişki bağlamında değerlendirmektedir. AİHM, ayrıca bir hakkın kullanılmasının ardındaki muamele farklılığında amacın meşru olmasının yanında gerçekleştirilmek istenen amaç ile kullanılan araçlar arasında makul bir ölçülülük ilişkisi bulunmasını da dikkate almaktadır. Anayasa Mahkemesi ise eşitlik kavramını, “herhangi bir nesnel ve makul dayanağı olmaksızın aynı durumdaki bireylere farklı muamelede bulunulması” olarak tanımlamıştır. Eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu’nun 3. maddesinde de belirtilmiştir. Buna göre;

“(1) Herkes, hukuken tanınmış hak ve hürriyetlerden yararlanmada eşittir.

(2) Bu Kanun kapsamında cinsiyet, ırk, renk, dil, din, inanç, mezhep, felsefi ve siyasi görüş, etnik köken, servet, doğum, medeni hâl, sağlık durumu, engellilik ve yaş temellerine dayalı ayrımcılık yasaktır.

(3) Ayrımcılık yasağının ihlali hâlinde, konuya ilişkin görev ve yetkisi bulunan kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ihlalin sona erdirilmesi, sonuçlarının giderilmesi, tekrarlanmasının önlenmesi, adli ve idari yoldan takibinin sağlanması amacıyla gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

(4) Ayrımcılık yasağı bakımından sorumluluk altında olan gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri, yetki alanları içerisinde bulunan konular bakımından ayrımcılığın tespiti, ortadan kaldırılması ve eşitliğin sağlanması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

Eşitlik ilkesi; tüm insanların özgür ve eşit olarak doğduğu gerçeği ile tüm bireylerin haklara sahip olduğunu, aynı düzeyde saygıyı hak ettiğini kabul etmektedir. Toplumda yaşayan herkesin eşit muamele görme hakkı vardır. Bu hak aynı zamanda kanunların, politikaların ve uygulamaların ayrımcı olmaması gerektiğini ve kamu yetkililerinin kanunları koyarken ve politikalarını uygularken ayrımcı ve keyfi davranmama yükümlülüğü altında olduklarını belirtir.

Ayrımcılık yapmama, eşitlik ilkesinin ayrılmaz birer parçasıdır. Cinsiyet, ırk, renk, dil, din, inanç, mezhep, felsefi ve siyasi görüş, etnik köken, servet, doğum, medeni hâl, sağlık durumu, engellilik ve yaş gibi etkenler nedeniyle kişilerin ayrımcı muameleye maruz kalmamasını sağlar.

Eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı uluslararası hukukun temel bir unsurudur. Bu sayede eşit koşullardaki kişilere; hukuki olarak ve uygulamada eşit davranılması garanti altına alınır. Bununla birlikte, davranışlardaki her ayrımın veya farklılığın ayrımcılık teşkil etmeyeceğinin vurgulanması da önemlidir. Genel uluslararası hukukta kabul edildiği üzere; nesnel ve makul bir gerekçeyle yapılan farklı muameleler, aranan amaç ile kullanılan araçlar arasında orantının olduğu durumlarda ayrımcılık teşkil etmeyecektir.

Bununla birlikte eşitlik ilkesi; belirli durumlarda bir devletin ayrımcılığa neden olan veya ayrımcılığın devam etmesine yardımcı olan koşulları azaltmak veya ortadan kaldırmak için pozitif ayrımcılık yapılmasını gerektirebilir. Buradaki amaç, eşit olmayan durumda olan kişilere eşit fırsat ve imkânlar sunulması ve bu sayede onların önlerinde engel teşkil eden koşulların azaltılmasıdır.

2. Ayrımcılık Yasağının Kapsamı Nedir?

TİHEK Kanunu’nun 5. maddesine göre ayrımcılık yasağının kapsamı şu şekildedir:

Eğitim ve öğretim, yargı, kolluk, sağlık, ulaşım, iletişim, sosyal güvenlik, sosyal hizmetler, sosyal yardım, spor, konaklama, kültür, turizm ve benzeri hizmetleri sunan kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri, yürüttükleri faaliyetler bakımından bu hizmetlerden yararlanmakta olan veya yararlanmak üzere başvurmuş olan ya da bu hizmetler hakkında bilgi almak isteyen kişi aleyhine ayrımcılık yapılması yasaklanmıştır.

Söz konusu hizmetlerin planlanması, sunulması ve denetlenmesinden sorumlu olan kişi ve kurumlar, farklı engelli grupların ihtiyaçlarını dikkate almakla ve makul düzenlemelerin yapılmasını sağlamakla yükümlüdür.

Öte yandan, kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri ve bunlar tarafından yetkilendirilenler, taşınır ve taşınmazları kamuya açık bir şekilde sunarken bu malları edinmek veya kiralamak isteyenler ile bunlar hakkında bilgi almak isteyenler aleyhine, bunların kiralanması, kira akdinin şartlarının belirlenmesi, kira akdinin yenilenmesi veya sona erdirilmesi, satışı ve devri süreçlerindeki ayrımcı muameleler kapsama dâhildir.

Diğer taraftan, dernek, vakıf, sendika, siyasi parti ve meslek örgütlerine, ilgili mevzuatlarında veya tüzüklerinde belirtilen istisnalar dışında üye olma, organlarına seçilme, üyelik imkânlarından yararlanma, üyeliğin sonlandırılması ve bunların faaliyetlerine katılma ve yararlanma bakımından yapılan farklı muameleler de bu kapsamdadır.

3. TİHEK Kanunu’nda Yer Alan Ayrımcılık Temelleri Nelerdir?

6701 sayılı Kanun’un 3. maddesinin birinci fıkrasında herkesin hukuken tanınmış hak ve hürriyetlerden yararlanmada eşit olduğu ifade edildikten sonra ikinci fıkrada ayrımcılık temelleri şu şekilde sayılmıştır: “Bu Kanun kapsamında cinsiyet, ırk, renk, dil, din, inanç, mezhep, felsefi ve siyasi görüş, etnik köken, servet, doğum, medeni hâl, sağlık durumu, engellilik ve yaş temellerine dayalı ayrımcılık yasaktır.”

Cinsiyet temelinde ayrımcılık: Cinsiyet temelinde ayrımcılığın içeriğine ilişkin farklı görüşler bulunmakla beraber yaygın görüş cinsiyet ayrımcılığının kadın ve erkek arasındaki ayrım olduğu yönündedir. Ayrımcılığa yol açan durum tek seferlik bir eylem, işlem, kural veya politikadan kaynaklanabilir. Bazı durumlarda ayrımcı muamele kasten yapılmamış olsa dahi söz konusu muamele ayrımcı kabul edilebilmektedir.
Kadınların cinsiyet özelliği dolayısıyla doğum izni, süt izni, doğuma bağlı iş akdinin feshi gibi konularda karşılaştığı ayrımcı muamele, fiil ve işlemler de cinsiyet temelinde ayrımcılık oluşturmaktadır.

2006/54/EC sayılı Avrupa Birliği Direktifi’nin 23. paragrafında da kadınlara yönelik hamilelik veya doğumla ilgili olarak olumsuz muamelelerin, cinsiyete dayalı doğrudan bir ayrımcılığı oluşturduğu belirtilmektedir.

Ünal Tekeli-Türkiye davasında AİHM; ulusal hukuka göre kadının evlendikten sonra kocasının soyadını almasının zorunlu olmasını, ancak erkeğin evlendikten sonra böyle bir zorunluluğu olmamasını cinsiyet temelinde ayrımcılık teşkil ettiğine karar vermiştir.

TİHEK 2020/176 sayılı Kurul Kararında; başvuran bir firmanın internet sitesi üzerinden iş başvurusu yapmış, farklı kişilerle yaptığı görüşmeler neticesinde insan kaynakları tarafından aranarak işe alındığı bildirilmiştir. Ancak, hamile olduğunu ilgili kişilere bildirmesi üzerine işe alım süreci olumsuz sonuçlandırılmıştır. Bunun üzerine Kurul, başvuranın hamilelik sebebiyle cinsiyet temelinde ayrımcılığa uğradığına karar vermiştir.

Hukukumuzda görünüşte farklı muamele olduğu halde, ayrımcılık yasağı oluşturmayan durumlar da kabul edilmiştir. Buna göre, sadece belirli bir cinsiyetin istihdamını zorunlu kılan durumlar, eşitsizlikleri ortadan kaldırmaya yönelik gerçekleştirilen amaca uygun, orantılı farklı muameleler bu kapsamdadır.

Irk, renk ve etnik köken temellerinde ayrımcılık: Irk ayrımcılığı siyasi, ekonomik, sosyal, kültürel ve toplumsal yaşamın herhangi bir alanında ırk, renk, soy ya da ulusal veya etnik kökene dayanan ayrımcılık temelidir.
Kanunda ırk ayrımcılığı yanında etnik köken ayrıca düzenlenmiş olsa da, etnik köken dolayısıyla ayrımcı muamele literatürde ırk temelli ayrımcılıkla birlikte kullanılmaktadır.  Ortak kültür ve geçmiş, gelenekler, ortak konuşulan dil, aynı kabile anlayışı gibi kavramlar etnik kökeni oluşturur.

Örneğin; bir kimsenin Kürt olması nedeniyle makul bir gerekçe olmaksızın özel bir hastane tarafından sunulan sağlık hizmetinden yararlandırılmaması etnik köken temelinde ayrımcılık oluşturabilecektir.

Renk temelinde ayrımcılık ise; bireylerin ten renkleri dolayısıyla uğradığı ayrımcılık temelidir. 6701 sayılı Kanunda ayrı bir ayrımcılık temeli olarak belirtilen renk temeli bazı durum ve vakalarda ırk ve etnik köken temeliyle birlikte de değerlendirilebilir.

Örneğin; bir kimseye siyahi olması nedeniyle ev kiralanmaması veya kişinin ten renginden dolayı restoran, berber, terzi gibi iş yerlerine alınmaması gibi durumlarda renk temelinde ayrımcılık oluşabilecektir.

Orsus ve Diğerleri/Hırvatistan davasında AİHM; Roman çocukların Hırvat diline yeteri kadar hâkim olmamaları nedeniyle, sadece Roman öğrencilerden oluşan sınıfa yerleştirilmelerini ırk ayrımcılığı olarak kabul etmiş ve ihlal kararı vermiştir.

TİHEK tarafından Denizli’de bulunan bir dükkânın vitrinine “İRAN, SURİYE, AFGAN MÜŞTERİ BU DÜKKÂNA GİREMEZ, ALIŞVERİŞ YAPAMAZ, GİRERSE BU MEKÂNDA DAYAK YER!”, “SURİYE, AFGAN, İRAN KİŞİLER BU İŞ YERİNE GİRERSE DAYAK YER, SORUMLULUK KABULÜMÜZ DEĞİLDİR!” şeklinde bir yazı asılmasına üzerine, mülteci ve göçmenlerin kamuya açık bir alan olan bir dükkâna girmelerini ve kamuya açık bir hizmetten yararlanmalarını engelleyen ve girmek istemeleri halinde şiddete maruz kalacaklarına ilişkin tehdit ifadeleri sebebiyle resen inceleme başlatılmış olup inceleme neticesinde; ırk ve etnik köken temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.

Hukukumuzda görünüşte farklı muamele olduğu halde, ayrımcılık yasağı oluşturmayan durumlar da kabul edilmiştir. Buna göre, eşitsizlikleri ortadan kaldırmaya yönelik, gerekli, amaca uygun ve orantılı farklı muamele, istihdam ve serbest meslek alanlarında, zorunlu mesleki gerekliliklerin varlığı hâlinde amaca uygun ve orantılı olan farklı muamele ayrımcılık oluşturmayacak haller arasındadır. Örneğin; eski Brezilyalı futbolcu Pele’nin hayatını anlatan bir film için siyahi olmayan kişilerin oyunculuk seçmenlerine alınmaması ayrımcılık yasağının ihlali olarak değerlendirilemeyecektir. Yine, vatandaş olmayanların ülkeye giriş ve ikametlerine ilişkin şartlarından ve hukuki statülerinden kaynaklanan farklı muamele ayrımcılık oluşturmayacak haller arasındadır.

Dil temelinde ayrımcılık: Bireylerin konuştukları, yazdıkları, kullandıkları dil dolayısıyla uğradığı ayrımcılık temelidir.
Örneğin, uluslararası bir müzik yarışmasında objektif ve makul neden olmaksızın sadece belirli dillerde şarkı söylenebileceğine ilişkin bir şartın olması ayrımcılık yasağının ihlali olarak değerlendirilebilecektir.

Bazı belgelerde (örneğin, 111 sayılı ILO Sözleşmesi), dil temelinde ayrımcılık, ırk temelinde ayrımcılığın bir alt bileşeni olarak yasaklanmıştır. AİHS 6 (3) maddesi, ceza yargılanması bağlamında, herkesin kendi aleyhine yöneltilen suçlamaların anladığı bir dilde bildirilmesi hakkına sahip olduğunu ve mahkemede kullanılan dili anlamıyor veya konuşamıyorsa bir tercüman bulundurulması hakkına sahip olduğunu belirtmektedir. Yine ayrımcılık yasağı kapsamında; AİHS’nin 14. maddesi, dil farklılığı dolayısıyla ayrım yapmayı yasaklamaktadır. Öte yandan sözleşme organları, içtihatlarında AİHS’nin dil özgürlüğünü ve özellikle bireyin kamu kurumlarıyla ilişkilerinde kendi seçtiği dili kullanma ve bu dilde cevap alma hakkını güvence altına almadığını tespit etmiştir.

Din, inanç ve mezhep temellerinde ayrımcılık: Bireyin mensup olduğu dini, inancı veya mezhebi sebebiyle farklı bir muamele ile karşılaştığında söz konusu olan ayrımcılıktır. Kişinin bir inancı benimsemesi ayrımcılık temeli kapsamında değerlendirilebileceği gibi herhangi bir inanca sahip olmayışı da ayrımcılık temeli sayılabilecektir. Mezhep, din ve inancın iç içe geçtiği bir kavram olup kişinin dini nasıl algıladığı konusunda farklı bir yorum getirme biçimidir.
TİHEK 2020/26 sayılı Kurul kararında; başvuranın ailesiyle tatil yapmak için gittikleri sitede, site sakinlerinin kullanımı için ayrılan havuzu kullanmak istediklerinde görevliler tarafından tesettürlü mayo ile girmelerine müsaade edilmemesi üzerine din ve vicdan hürriyetine aykırılık gerekçesiyle din ve inanç temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiği yönünde karar vermiştir.

Hukukumuzda görünüşte farklı muamele olduğu halde, ayrımcılık yasağı oluşturmayan durumlar da kabul edilmiştir. Buna göre, bir dine ait kurumda, din hizmeti veya o dine ilişkin eğitim ve öğretim vermek üzere sadece o dine mensup kişilerin istihdamı gibi muameleler somut olayın şartlarına göre ayrımcılık oluşturmayacak haller arasında yer alır.

Felsefi ve siyasi görüş temelinde ayrımcılık: Kişilere sahip oldukları felsefi ve siyasi görüşleri nedeniyle haklar ve özgürlükler bakımından ayrımcı muamelede bulunulmasıdır. Felsefi ve siyasi görüş yönünden ayrımcılık, toplumun her alanında olabileceği gibi özellikle işyerleri, okullar, üniversiteler gibi insanların etkileşim içinde oldukları yerlerde daha sık görülebilmektedir. Felsefi ve siyasi görüş temelinde ayrımcılık istihdam alanında; işe alım süreci, terfi, özlük hakları, çalışma koşulları, çalışma ücreti gibi konularda kendini gösterebilmektedir. Eğitim-öğretim alanında ise okula kayıt, notlandırma, ilişik kesme, atama gibi konularda felsefi ve siyasi görüş temelinde ayrımcılık gündeme gelebilmektedir.
TİHEK 2020/193 sayılı Kurul kararında; seçimlerde siyasi tercihlerini farklı bir partiden yana kullanmaları dolayısıyla ikamet ettikleri mahalleye X Belediyesi tarafından ulaşım hizmeti sağlanmadığının ileri sürüldüğü bir dosyada siyasi görüş temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine karar vermiştir.

Servet temelinde ayrımcılık: Kelime anlamı itibarıyla varlık, zenginlik, mal, mülk olarak tanımlanan servet kişilerin ekonomik seviyeleri bakımından ayrımcılığa uğradığı hallerde söz konusu olmaktadır.
Örneğin; sadece gelir durumu yüksek olan ailelerin çocuklarının bir okula kabul edilmesi gelir durumu düşük olan ancak okula kayıt için diğer her türlü şartı sağlayan çocuklar aleyhine servet temelinde ayrımcılık oluşturabilecektir.

Hukukumuzda görünüşte farklı muamele olduğu halde, ayrımcılık yasağı oluşturmayan durumlar da kabul edilmiştir. Buna göre, eşitsizlikleri ortadan kaldırmaya yönelik, gerekli, amaca uygun ve orantılı farklı muamele gibi muameleler somut olayın şartlarına göre ayrımcılık oluşturmayacak haller arasında yer alabilir.

Doğum temelinde ayrımcılık: Doğum temelinde ayrımcılık genel olarak kişinin evlilik dışı doğma, evlat edinilme gibi bir duruma bağlı olarak veya kişinin doğduğu mahalle, bölge, yer gibi olgular çerçevesinde sosyal durumundan kaynaklanan nedenlerle ayrımcı muameleye maruz kalmasını ifade etmektedir.
Örneğin; evlilik dışı dünyaya gelen bir kişinin evlilik içi dünyaya gelen kardeşlerine göre ebeveyninin mirasından daha az miras payı alması durumunda doğum temelinde ayrımcılık yasağı ihlal edilmiş olabilecektir.

Mazurek - Fransa davasında AİHM; evlilik dışı doğmuş olan başvurucunun, ulusal hukuka göre, annesinin mirasından en fazla dörtte bir oranında pay alabilmesi şeklindeki uygulamayı sadece evlilik dışı doğmuş olmaya dayanan bir muamele farkı olarak kabul etmiştir. Mahkeme, farklı muamelenin ancak ‘son derece güçlü sebepler’ olması durumunda haklı olacağını; geleneksel aileyi koruma amacının meşru bir gaye olmasına karşın salt bu gerekçeyle söz konusu muamele farkının, doğumunun şartlarını belirleme gücüne sahip olmayan çocuğun mağdur edilmesine yol açacağını belirtmiştir.

Medeni hal temelinde ayrımcılık: Kişinin evli olup olmaması, belirli bir yasal rejimde evlenmiş olup olmaması, boşanmış veya dul olması gibi durumlar dolayısıyla karşılaştığı ayrımcılık temelidir.
TİHEK 2018/69 sayılı Kurul kararında; başvuran ev kiralamak için emlakçıya başvurduğunda salt medeni hali dolayısıyla kendisine ev kiralanmadığını, bu sebeple ayrımcılığa maruz kaldığını iddia etmiştir. Kurul, yapılan araştırma neticesinde söz konusu muamelenin medeni hal temelinde ayrımcılık yasağının ihlali olduğuna karar vermiştir.

Sağlık durumu temelinde ayrımcılık: Kişilerin sağlık durumu dolayısıyla eğitim, ulaşım, sağlık kuruluşları, binalar, bilgi/iletişim, istihdam, özlük hakları, terfi, mal ve hizmetlere erişim gibi hakları bakımından ayrımcılığa uğradığı hallerde söz konusu olur. Sağlık durumu fiziki rahatsızlıkların yanında mental (zihinsel) rahatsızlıkları da kapsamaktadır.
Örneğin; kişinin HIV pozitif olması nedeniyle haklı bir gerekçe olmaksızın çalıştığı restoran tarafından işine son verilmesi sağlık temelinde ayrımcılık oluşturacaktır.

Kiyutin v. Rusya kararında AİHM; Özbek bir kişinin ikamet izni başvurusunun HIV pozitif olması sebebiyle reddedilmesini, Sözleşmenin 8. maddesi ile bağlantılı olarak ayrımcılık yasağının ihlali olarak hükmetmiştir.

Engellilik temelinde ayrımcılık: 6701 sayılı Kanun’a göre engellilik fiziksel, zihinsel, ruhsal ve duyusal yetilerinde çeşitli düzeyde kayıplarından dolayı topluma diğer bireyler ile birlikte eşit şartlarda tam ve etkin katılımını kısıtlayan tutum ve çevre şartlarından etkilenmek olarak tanımlanmıştır. Engellilik temelinde ayrımcılık; 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun’a göre doğuştan veya herhangi bir nedenle bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yeteneklerini kaybeden bireylerin toplumsal yaşamlarını sürdürürken, günlük gereksinimlerini karşılarken karşılaşabileceği ayrımcılıktır.
Ayrımcılık türlerinden ‘makul düzenleme yapmama’ engelli bireylerin temel hak ve özgürlüklerini kullanırken diğer bireyler ile eşit şekilde yararlanmasını sağlayan, ayrımcılığı önlemek amaçlı alınan ölçülü, tedbir alması gereken kişiye aşırı yük getirmeyen, gerekli ve uygun düzenlemelerdir.

Örneğin, engelli rampası yapılması, engelli kişiler için iş giriş/çıkış saatlerinin düzenlenmesi makul düzenleme olarak kabul edilir. Makul düzenleme yapmamak ise bazı koşullarda ayrımcılık yasağının ihlali olabilecektir.

ÇAM v. Türkiye kararında AİHM; görme engelli bir öğrencinin bağlama alanında konservatuar sınavlarını kazanmasına ve sonrasında eğitim için gerekli sağlık raporunda eğitim almasında sakınca olmadığını belgelemesine rağmen, konservatuar tarafından raporun kabul edilmemesi, kendisine özel eğitim verebilecek eğitmenlerin ve altyapının olmadığının ileri sürülmesi Mahkeme tarafından eğitim hakkını engelleyen, makul düzenleme yapılmaması, dolayısıyla ayrımcılık yasağı ihlali olarak değerlendirilmiştir.

TİHEK; 2021/377 sayılı Kurul kararında; görme engelli başvurucu tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığının mevzuat gereği tüm basılı eserleri elektronik ortama aktararak görme engelli bireylerin kullanımına sunma sorumluluğunun bulunmasına karşın bu sorumluluğun yerine getirilmediği ve bu nedenle engellilik temelinde ayrımcı muameleye maruz kalındığı iddialarının ileri sürüldüğü dosyada, Kurul, kültürel yaşama katılım hakkından faydalanmada erişilebilirliğin sağlanmayarak engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine karar vermiştir.

Yaş temelinde ayrımcılık: Kişilerin yaşı dolayısıyla karşılaştığı ayrımcılık halidir.
Örneğin, bir üniversitenin kütüphane görevlisi işe alımına dair ilanında, objektif ve makul bir gerekçe olmaksızın ilana sadece 25 yaş altı kişilerin başvurabileceğine dair şart konulması 25 yaş üstü kişiler aleyhine yaş temelinde ayrımcılık teşkil edebilecektir.

Hukukumuzda görünüşte farklı muamele olduğu halde, ayrımcılık yasağı oluşturmayan durumlar da kabul edilmiştir. Buna göre, istihdam ve serbest meslek alanlarında, zorunlu mesleki gerekliliklerin varlığı hâlinde amaca uygun ve orantılı olan farklı muameleler, işe kabul ve istihdam sürecinde, hizmetin zorunlulukları nedeniyle yaş sınırlarının belirlenmesi ve uygulanması gibi durumlar somut olayın şartlarına göre ayrımcılık oluşturmayacak haller arasında yer alır.

4. Ayrımcılık Türleri Nelerdir?

6701 sayılı Kanun kapsamına giren ayrımcılık türleri şunlardır:

Ayrı tutma.
Ayrımcılık talimatı verme ve bu talimatları uygulama.
Çoklu ayrımcılık.
Doğrudan ayrımcılık.
Dolaylı ayrımcılık.
İş yerinde yıldırma.
Makul düzenleme yapmama.
Taciz
Varsayılan temele dayalı ayrımcılık.
Eşit muamele ilkesine uyulması veya ayrımcılığın önlenmesi amacıyla idari ya da adli süreçleri başlatan yahut bu süreçlere katılan kişiler ile bunların temsilcilerinin, bu nedenle maruz kaldıkları olumsuz muameleler de ayrımcılık teşkil eder.
     a) Ayrı Tutma: Ayrı tutma, kişilerin diğerlerinden ayrı tutulması, haklı veya makul bir gerekçe olmaksızın ayrı davranışlara maruz kalması durumunu ifade etmektedir. Ayrı tutma; bir eylem ya da eylemsizliğin sonucu olarak gerçekleştirilebilmektedir. Bunun yanında, böyle bir olayın ayrımcılık taşıyıp taşımadığının Kurumumuz tarafından incelenebilmesi için ayrı tutulma durumunun 6701 sayılı TİHEK Kanununda sayılan ayrımcılık temellerinden biri ya da birkaçına dayanması gerekmektedir.

      b) Ayrımcılık talimatı verme ve bu talimatları uygulama: Ayrımcılık talimatı bir kişinin kendi nam veya hesabına işlemlerde bulunmaya yetkili kıldığı kişilere verdiği talimatı ifade etmektedir. Benzer şekilde, bu talimat bir kamu görevlisi tarafından da verilebilmektedir. Ayrımcılık yapılmasına yönelik böyle bir talimatı vermek ve bu talimatı uygulamak, 6701 sayılı TİHEK Kanunu kapsamında ayrımcılık türlerinden biri olarak sayılmıştır.

Örneğin, gayrimenkul kiralamasında taşınmaz sahibinin, emlakçıya (taşınmaz simsarı) gayrimenkulün ayrımcılık içerir belirli kriterlere dayanarak belirli kimselere verilmesi veya verilmemesi (gayrimenkulün bekâra, erkeğe verilememesi gibi)  yönünde talimat vermesi ve emlakçının da bu kararı uygulaması durumunda 6701 sayılı TİHEK Kanunu kapsamında ayrımcılık talimatı verme ve bu talimatı uygulama söz konusu olacaktır.

      c) Çoklu ayrımcılık: Ayrımcı uygulamanın 6701 sayılı TİHEK Kanunu’nda sayılan birden fazla ayrımcılık temeli ile ilişkili olması durumunda çoklu ayrımcılık söz konusu olmaktadır.

Örneğin; bir kişinin hem ırkı hem de inancı nedeniyle işe alınmaması veya bekâr bir erkeğe medeni hali ve cinsiyet dolayısıyla ev kiralanmaması durumunda çoklu ayrımcılık söz konusu olacaktır.

       d) Doğrudan ayrımcılık: Bir gerçek veya tüzel kişinin, hak ve özgürlüklerden aynı ya da benzer konumda bulunanlarla kıyasla eşit şekilde yararlanmasını engelleyen veya zorlaştıran her türlü ayrımcı muameledir.

Örneğin; bekâr veya dul olan bir kişiye salt medeni halinden dolayı ev kiralanmaması, herhangi bir özel durum içermeyen iş başvurusu ilanında sadece kadınların başvurularının dikkate alınacağının belirtilmesi, bir sitede tüm site sakinlerinin kullanımına açık olan havuza tesettürlü mayo ile girilemeyeceğine dair karar alınması gibi durumlar doğrudan ayrımcılığa örnek olarak gösterilebilir.

Doğrudan ayrımcılığın mevcut olup olmadığına yönelik geçerli bir ayrımın yapılabilmesi için, ayrımcılık iddiasında bulunan kişinin bulunduğu durum ile kıyaslanacağı durumun aynı veya benzer olması gerekmektedir. Bu noktada karşılaştırma unsuru oldukça önem taşır.

Bununla birlikte, söz konusu ayrımcı muamelenin 6701 sayılı TİHEK Kanunu’nda sayılan ayrımcılık temellerinden en az birine dayanması gerekmektedir. Doğrudan ayrımcılık incelenirken haklı gerekçenin bulunup bulunmadığına dikkat edilmelidir. Yapılan muamele, işlem veya durumun objektif, ölçülü ve makul bir nedene dayanması halinde ayrımcılık yasağı ihlal edilmemiş olacaktır.

      e) Dolaylı ayrımcılık: Bir gerçek veya tüzel kişinin, 6701 sayılı TİHEK Kanunu’nda sayılan ayrımcılık temelleriyle bağlantılı olarak, görünüşte ayrımcı olmayan her türlü eylem, işlem ve uygulamalar sonucunda, hukuken tanınmış hak ve hürriyetlerden yararlanma bakımından nesnel olarak haklılaştırılamayan dezavantajlı bir konuma sokulması durumunda dolaylı ayrımcılıktan söz edilir.

Tarafsız gibi görünen bir düzenleme, ölçüt veya uygulama belli bir ırktan veya etnik kökenden olan kişileri başkalarına kıyasla belirli bir dezavantaj içine sokuyorsa dolaylı ayrımcılık meydana geldiği kabul edilecektir.

Dolaylı ayrımcılıkta eylemler görünüşte ayrımcı değildir. Bununla birlikte; kişilerin sahip oldukları farklı özellikler sonucu, farklı muameleye tabi tutulmaları gerekliliği ortaya çıkabilir. Dolayısıyla herkes için aynı şekilde geçerli olan bir durumun, farklı muameleye ihtiyaç duyan insanlara da uygulanması sonucu onların dezavantajlı bir duruma sokulması dolaylı ayrımcılık olarak ifade edilmektedir. Böyle bir durumda söz konusu uygulamayı uygulayan kişi ya da kuruluşlar bunun için iyi ve objektif kriterlere dayanan nedenleri olduğunu göstermelidir. Söz konusu uygulamanın amacının kişiyi dezavantajlı bir duruma düşürme amacı taşıyıp taşımaması önem taşımamaktadır.

TİHEK’in 25/08/2020 tarih ve 182 sayılı kararında;  X Valiliğinin kararı ile geniş bir alanın yaya ve araç trafiğine kapatıldığı, yürüme zorluğu olan ortopedik engellilerin açık olan yolların yokuşlu ve çok merdivenli olması sebebiyle sorunsuz olarak yolculuklarını tamamlamalarının mümkün olmadığı, alternatif oluşturmadan yapılan uygulamanın engelli kişiler bakımından dolaylı ayrımcılık oluşturduğu iddia edilmiştir. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulu; söz konusu başvuru dosyasında engelli olan başvuranın engellilik temelinde dolaylı ayrımcılığa uğradığı iddiası açısından ayrımcılık yasağı ihlali yapıldığına karar vermiştir. Kararın gerekçesinde “Valiliğin söz konusu kararı görünüşte hiçbir ayrım gözetmeksizin herkes için geçerli olan bir uygulama olmakla birlikte; engelliler, yaşlılar ve hamileler gibi hareket kısıtlığı bulunan kişilerin istedikleri noktaya ulaşmalarını zorlaştırması sonucunu doğurmaktadır.” açıklamalarına yer verilmiş olup ilgili Valilik aleyhine 5 bin TL idari para cezasına hükmedilmiştir.

      f) İş yerinde yıldırma: Bir kişiyi işinden soğutmak, dışlamak, bıktırmak amacıyla kasıtlı olarak yapılan eylemleri ifade etmektedir. İş yerinde yıldırma literatürde mobbing olarak da geçmektedir. 6701 sayılı Kanun’da ayrımcılık türü olarak ifade edilen işyerinde yıldırmanın gerçekleşmesinin aynı Kanun’da belirtilen ayrımcılık temellerine dayanması gerekmektedir. Bu yönüyle, genel anlamda mobbing kavramı, 6701 sayılı Kanun’da tanımı yapılan iş yerinde yıldırma kavramından daha geniş bir alana nüfuz etmektedir. Bir olayı 6701 sayılı kanun kapsamında ayrımcılık türü olarak belirtilen iş yerinde yıldırma olarak inceleyebilmek için bazı unsurların bulunması gerekmektedir. Bu unsurlar şu şekilde sıralanabilir:

Olay; iş yerinde gerçekleşmelidir.
Davranış kasıtlı yapılmalıdır.
Davranışın amacı kişiyi işinden soğutmak, dışlamak, bıktırmak olmalıdır.
Birden fazla eylem bulunmalıdır.
Kanunda yer alan ayrımcılık temellerinden birine dayanmalıdır.
Hangi davranışların iş yerinde psikolojik taciz olarak kabul edilmesi gerektiği sorusunun cevabının vermek amacıyla Alman psikolog Heinz Leymann,  mobbing kapsamında yapılan davranışları beş grupta toplayıp incelemiştir:

Bu çalışmada birinci grupta, mağdurun kendini göstermesini ve iletişim oluşumunu etkileyen davranışlara yer verilmiştir. Bu çerçevede yapılan davranışlar arasında; mobbing uygulayıcıları tarafından mağdurun kendini gösterme olanakları kısıtlanır ve sözü sürekli kesilir, mağdurun birlikte çalıştığı kişiler mağdurun kendini gösterme olanaklarını kısıtlar, mağdura bağırılır veya azarlanır, mağdurun yaptığı işler ve özel yaşamı sürekli eleştirilir, telefonla rahatsız edilir, tehditler alır, jestler ve imalar yoluyla mağdurla ilişki reddedilir.
İkinci grup davranışlar ise sosyal ilişkilere saldırıları içerir. Bu kapsamda, mağdurun çevresindeki insanlar mağdurla konuşmaz veya mağdurun başkalarıyla konuşması engellenir/yasaklanır, mağdura diğerlerinden izole edilir veya mağdur sanki orada yokmuş gibi davranılır.
Üçüncü grup olarak sınıflandırılan davranışlar ise kişinin itibarına saldırıları içerir. Bu kapsamda; mağdur hakkında asılsız söylentiler ortada dolaşır, insanlar mağdurun arkasından kötü konuşur, mağdur gülünç durumlara düşürülür veya bir özrüyle alay edilir, mağdur akıl hastasıymış gibi davranılır ve psikolojik değerlendirme geçirmesi için baskı yapılır, mağdurun dini ve siyasi görüşü, milliyeti veya özel yaşamıyla alay edilir, mağdur gülünç duruma düşürülmek için yürüyüş, ses ve jestleri taklit edilir ya da küçük düşürücü isimlerle anılır, mağdur özgüvenini olumsuz etkileyen bir iş yapmaya zorlanır ve çabaları aşağılayıcı şekilde yargılanır, kararları sürekli sorgulanır ya da mağdura cinsel imalar yapılır.
Dördüncü grup davranışlar kişinin yaşam kalitesi ve mesleki durumuna saldırılar biçiminde ortaya çıkar. Bu bağlamda; mağdura hiçbir özel görev verilmez, sürdürmesi için anlamsız işler verilir, mağdura verilen işler geri alınır ve mağdur kendine yeni bir iş bile yaratamaz, mağdura sahip olduğundan daha az yetenek gerektiren veya itibarını düşürecek şekilde niteliklerinin dışındaki işler verilir, mağdurun işi sürekli değiştirilir, mağdura mali yük getirecek şekilde zararlara sebep olunur, mağdurun ev ya da iş ortamına zarar verilir.
Beşinci grup ve son grup saldırılar ise kişinin sağlığına dokunan saldırılardır. Bu bağlamda mağdur; fiziksel olarak ağır işler yapmaya zorlanır, fiziksel şiddet tehditleri yapılır, mağdurun gözünü korkutmak için hafif şiddet uygulanır veya mağdura fiziksel zarar verilir ya da doğrudan cinsel tacizde bulunulur.
Kişisel eşyalara zarar verilmesi, dışlama ve izolasyon, iş arkadaşlarıyla iletişim kurmanın engellenmesi, mağdur hakkında dedikodu ve yanlış bilgi yayma, iş arkadaşlarının mağdura karşı kışkırtılması, mağdurun performansı hakkında ağır ithamlarda bulunmak, provokasyon, söz ve fiile aşağılama, görev verilmemesi, tekrarlanan disiplin soruşturmaları, mağdura görev verilmemesi, sürekli eleştirilmesi, işyeri imkânlarından faydalanmanın engellenmesi, aşırı iş verilmesi ve/veya makul olmayan sürelerde işin bitirilmesinin talep edilmesi, mağdurun ruh sağlığı hakkında imalarda bunulması gibi örnekler mobbinge örnek olarak gösterilebilir.

Bunlarla birlikte, yaşanılan her sıkıntı işyerinde yıldırma olarak tanımlanmamaktadır. Bir defaya mahsus yaşanan olaylar veya maruz kalınan davranışlar; şiddetli fakat aniden gelişen bir çatışma; birden çok tekrarlansa bile strese ve doğal iş yoğunluğuna bağlanabilecek süreklilik arz etmeyen olumsuz tutum, davranış, tartışma ve çekişmeler; yönetimin yasal yetkisi çerçevesinde performansı artırmaya yönelik tutumlar; kanunların gereğinin yerine getirilmesi; başkalarının hak ve özgürlüklerin korunması; işyeri dışında gerçekleşen tutum ve davranışlar ile benzeri uyuşmazlıklar ve durumlar her zaman işyerinde yıldırma olarak nitelendirilemeyecektir.

TİHEK’in 14/09/2021 tarih ve 230 sayılı kararında; X Belediyesi’nde sözleşmeli olarak çalışmakta olan kadın bir başvuran, cinsiyet temelinde işyerinde yıldırmaya maruz bırakıldığını iddia etmiştir. Başvuranın iddialarına göre; hamilelik ve süt izni kullanım talebi üzerine mobbing süreci başlamış iş akdinin yenilenmemesine ve işten çıkarılmasına kadar devam etmiştir. Yapılan incelemede Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulu tarafından başvuran haklı görülerek başvuranın cinsiyet temelinde iş yerinde yıldırmaya maruz bırakıldığı yönünde karar verilmiştir.

     g) Makul düzenleme yapmama: Engellilerin hak ve özgürlüklerini tam ve diğer bireylerle eşit şekilde kullanmasını veya bunlardan yararlanmasını sağlamak üzere belirli bir durumda ihtiyaç duyulan, ölçülü, gerekli ve uygun değişiklik ve tedbirleri ifade etmektedir.

Engelli kişiler açısından, işveren veya herhangi bir kişi ya da kuruluşun, bir kuralın veya uygulamanın beraberinde getirdiği dezavantajları ortadan kaldırmak için uygun tedbirleri alması anlamına gelmektedir. Bu tedbirler değerlendirilirken durumun gerektirdiği şartlar ve maddi imkânlar da göz önünde bulundurulmaktadır.

Makul düzenleme yapılmaması durumunun ayrımcılık oluşturması için bu düzenlemeyi yapmakla yükümlü tarafın, düzenlemeye ihtiyacı olan kişiler tarafından bilgilendirilmiş olması gerekmektedir. Bununla birlikte, söz konusu düzenlemenin yükümlü olan kişiye aşırı bir yük getirmeyecek olması ve üçüncü kişilerin faaliyetlerini de önemli ölçüde güçleştirmemesi gerekmektedir.  (İdil Işıl GÜL ve Ulaş KARAN, Eğitim Rehberi, s. 12)

     h) Taciz: Bir bireyin haysiyetini ihlal etme veya o kişi için göz korkutucu, düşmanca, aşağılayıcı ya da saldırgan bir ortam yaratma amacı veya etkisi olan kasıtlı veya kasıtsız her türlü davranışlardır.

Taciz, hakaret ya da kişiyi küçük düşürücü sözler ile tek bir hareket olarak gerçekleştirilebileceği gibi zamana yayılan davranış dizisi şeklinde de gerçekleştirilebilir. Tacizin varlığı için yapılan davranışın onur kırıcı veya aşağılayıcı etkisi olması yeterlidir. Kişinin yapılan davranıştan etkilenmemesi sonucu değiştirmez.

      i) Varsayılan temele dayalı ayrımcılık: Bir gerçek veya tüzel kişinin 6701 sayılı Kanunda sayılan ayrımcılık temellerinden birini taşımamasına rağmen, taşıdığı sanılarak ayrımcı muameleye maruz kalması durumunu ifade etmektedir. Diğer bir ifadeyle bireylerin ırkı, dini, mezhebi, siyasi görüşü gibi özellikleri konusunda bu özellikleri taşımamasına rağmen taşıdığı varsayımında bulunularak ayrımcılığa maruz bırakılması durumudur.

Örneğin, bir kişinin aslında Müslüman olmasına karşın Hristiyan olduğu varsayılarak haklı bir gerekçe olmaksızın işten çıkarılması durumu varsayılan temele dayalı ayrımcı muamele teşkil edebilecektir.

      j) Mağdurlaştırma: Eşit muamele ilkesine uyulması veya ayrımcılığın önlenmesi amacıyla idari ya da adli süreçleri başlatan yahut bu süreçlere katılan kişiler ile bunların temsilcilerinin, bu nedenle maruz kaldıkları olumsuz muameleler de 6701 sayılı Kanun kapsamında ayrımcılık teşkil eder.

Örneğin, bir kişinin iş yerinde alevi olması sebebiyle mobbinge maruz bırakılması üzerine açılan davada, işveren aleyhine iş arkadaşının tanıklığına başvurulması sonrasında iş arkadaşının da işveren tarafından bu sebeple olumsuz muamelelere maruz bırakılması durumudur.

5. Ayrımcılık Yasağının İleri Sürülemeyeceği Haller Nelerdir?

TİHEK Kanunu bazı farklı muameleleri ayrımcılık olarak değerlendirmemiştir. Buna göre ayrımcılık iddiası olarak ileri sürülemeyecek haller şu şekilde sayılmıştır:

     a) ‘İstihdam ve serbest meslek alanlarında, zorunlu mesleki gerekliliklerin varlığı hâlinde amaca uygun ve orantılı olan farklı muamele.’

Örneğin; inşaat alanında faaliyet gösteren bir firmanın endüstriyel cam kesim elemanı alımında tercih ettiği kişilerin sadece bu mesleğe ilişkin yeterlilik belgesi olan kişiler olması ayrımcı muamele olarak değerlendirilmeyebilecektir.
     b) ‘ Sadece belli bir cinsiyetin istihdamını zorunlu kılan durumlar.’

Örneğin; kadınların kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer altında veya su altında istihdam edilememesi ayrımcı muamele olarak değerlendirilmeyebilecektir.
     c) ‘İşe kabul ve istihdam sürecinde, hizmetin zorunlulukları nedeniyle yaş sınırlarının belirlenmesi ve uygulanması, gereklilik ve amaçla orantılı olması şartıyla yaşa dayalı farklı muamele.’

Örneğin; maden ocaklarında 18 yaşını doldurmamış erkek bireylerin istihdam edilememesi ayrımcı muamele olarak değerlendirilmeyebilecektir.
     ç) ‘Çocuk veya özel bir yerde tutulması gereken kişilere yönelik özel tedbirler ve koruma önlemleri.’

Örneğin; koruma altına alınan bir çocuğun iş ve meslek edinmesi amacıyla bir meslek veya sanat edinme kursuna gitmesine yönelik destekleyici tedbirlerin alınması veya çocuklara tütün mamullerinin satılmaması ayrımcı muamele olarak değerlendirilmeyebilecektir.
     d) ‘Bir dine ait kurumda, din hizmeti veya o dine ilişkin eğitim ve öğretim vermek üzere sadece o dine mensup kişilerin istihdamı.’

Örneğin; bir camide imam olarak görevlendirilecek kişinin Müslüman olması şartının aranması ayrımcı muamele olarak değerlendirilmeyebilecektir.
     e) ‘Dernek, vakıf, sendika, siyasi parti ve meslek örgütlerinin, ilgili mevzuatlarında veya tüzüklerinde yer alan amaç, ilke ve değerler temelinde üye olacak kişilerde belli şart ve nitelik aramaları.’

Örneğin; insan hakları ve eşitlik uzmanlarının kurduğu bir derneğe özel bir hastanede görevli bir diş hekiminin üyelik başvurusunun reddedilmesi ayrımcı muamele olarak değerlendirilmeyebilecektir.
     f) ‘Eşitsizlikleri ortadan kaldırmaya yönelik, gerekli, amaca uygun ve orantılı farklı muamele.’

Örneğin; istihdamda engelli bireylere yönelik kota uygulaması ayrımcı muamele olarak değerlendirilmeyecektir.
     g) ‘Vatandaş olmayanların ülkeye giriş ve ikametlerine ilişkin şartlarından ve hukuki statülerinden kaynaklanan farklı muamele.’

Örneğin; Türk vatandaşı olmayan kişilerin vatandaşlığa kabulü için birtakım kriterler konulması veya yabancıların memur olamaması ayrımcı muamele olarak değerlendirilmeyebilecektir.

6) Ayrımcılık Yasağı İhlali İddialarına İlişkin Başvuru Mekanizmaları Nelerdir?

Ayrımcılık söz konusu olduğunda ulusal hukukta çeşitli başvuru mekanizmaları öngörülmüştür. Bu mekanizmalar yargı dışı ( idari )  ve yargısal yollar olmak üzere sınıflandırılmaktadır.

Yargı Dışı (İdari) Yol

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu: TİHEK’in üç temel görev alanlarından biri ayrımcılığın önlenmesidir. Bu kapsamda, ayrımcılık yasağı ihlalinden zarar gördüğü iddiasında bulunan her gerçek veya tüzel kişi TİHEK’e başvuru yapabilir. Başvuru elden, posta, elektronik posta, faks yoluyla yapılabileceği gibi Kurum’un web sitesinde yer alan https://ebasvuru.tihek.gov.tr/Giris.aspx adresi veya e-Devlet sistemi üzerinden online başvuru yollarıyla da gerçekleştirilebilir. Başvurulardan herhangi bir ücret alınmaz. Kurum’a başvuruda bulunmadan önce ilgililer 6701 sayılı Kanun’a aykırı olduğunu ileri sürdükleri hususların düzeltilmesini karşı taraftan talep eder. Söz konusu talep reddedilir veya 30 gün içerisinde cevap verilmezse Kurum’a başvuru yapılabilir. Eğer telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ihtimali varsa Kurum bu şartı aramadan başvuruları kabul etmektedir. (Başvurulara ilişkin ayrıntılı bilgi içeren Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumuna Bireysel Başvuru Rehberi için bkz.Bireysel Başvuru Rehberi için tıklayın

TİHEK’in yanı sıra ulusal hukukta insan hakları alanında başvuru alan; TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu, İl ve İlçe İnsan Hakları Kurulları gibi çeşitli kurum ve kuruluşlar da bulunmaktadır.

Yargısal Yol

Ayrımcılık yasağı ihlali iddiasında bulunan kişinin mahkeme veya Cumhuriyet Başsavcılıklarına başvurmasıdır. Ayrımcı muameleyi gerçekleştirdiği iddia edilen muhatabın idari makam olması durumunda idari yargı; özel hukuk gerçek veya tüzel kişisi olması durumunda ise hukuk mahkemeleri yargı yetkisine sahip olacaktır. Ayrıca her iki muhatap için de ceza mahkemeleri yetki sahibidir. Kişiler, ayrımcı muameleler ile ilgili hukuk davası açabileceği gibi söz konusu muamelenin ayrıca suç teşkil etmesi durumunda ceza soruşturması açılması talebinde bulunabilir. Örneğin, ayrımcılığa uğrayan bir işçi iş mahkemesinde tazminat talep edebileceği gibi, eylemin suç olduğu durumlarda aynı anda ceza soruşturması açılmasını da talep edebilir. İş ilişkisi haricinde, ayrımcılıktan zarar gördüğünü iddia eden kişiler, ilk derece mahkemeleri nezdinde maddi ve/ya manevi tazminat talebinde bulunabilecektir.

Türk Ceza Kanunu’nun ‘Nefret ve Ayırımcılık’  başlıklı 122’nci maddesinde ayrımcılık ayrıca bir suç olarak düzenlemiş ve bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası yaptırımı öngörülmüştür. Söz konusu suç şikâyete tabi olmayıp savcılık tarafından resen soruşturulur. Dava zamanaşımı süresi 8 yıldır.

Anayasa Mahkemesi: Ayrımcılık yasağının ihlal edildiğini ileri süren kişiler, iç hukuk yollarını (İlk derece mahkemeleri,  İstinaf Mahkemesi, Yargıtay/Danıştay) tükettikten sonra 30 gün içinde Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunabilirler. Bireysel başvuru Anayasa Mahkemesinde bulunan başvuru noktasına, mahkemeler ve Cumhuriyet Başsavcılıklarına, yurt dışı temsilciliklerine bizzat başvurucu, başvurucunun kanuni temsilcisi ya da avukatı tarafından yapılabilmektedir. Başvuruya ilişkin detaylı bilgilere https://www.anayasa.gov.tr/files/bireyselbasvuru/basvuru_kilavuzu.pdf   adresi üzerinden ulaşılabilir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi: İç hukuk yolları tüketildikten sonra ve Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yolundan sonuç alınamaması halinde AİHM’ye başvuru yapmak mümkündür. Başvuru, iç hukuk yolları tüketildikten sonra ve en son yargı merci tarafından verilen kararın kesinleştiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde yapılmalıdır. Aynı konuda daha önce AİHM’ye yapılmış başvuru varsa veya Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi gibi farklı uluslararası organlara aynı içerikte başvuru yapıldıysa, başvurular kabul edilemeyebilir. Başvuruyu avukat olmadan bizzat yapmak mümkündür; fakat başvurunun kabulünden sonraki süreçte hukuki yardımdan faydalanmak zorunludur. Davanın iyi yönetilebilmesi için gerekli olduğu ve başvuranın giderleri karşılayacak imkânı olmaması halinde adli yardımdan faydalanmak mümkündür. AİHM içtüzüğünün 47. maddesinde başvurunun taşıması gereken şartlar düzenlenmiştir. Mahkeme’ye sunulacak olan başvuru formuna *echr.coe.int/Pages/home.aspx?p=applicants/forms/tur&c  adresi üzerinden ulaşılabilir.

ELHAMDÜLİLLAH - ARŞİV

Yorum bulunamadı.

Yeni yorum